De psychologie achter waarom je niet je smartphone weg kunt leggen

Candy Crush, Angry Birds, Snapchat en de meeste andere populaire apps zijn speciaal ontworpen om een verslavend effect te creëren. Als je je afvraagt hoe het kan dat je uren achter elkaar bezig kan zijn met goud verzamelen of reeksen van dezelfde kleur maken, moet je bij Nir Eyal zijn. Deze zogenaamde gedrags-ontwerper  laat namelijk in zijn Hooked model precies zien welke principes achter de verslavende werking van je favoriete app zitten. 

Hooked model bestaat uit vier delen

Het Hooked model van Eyal legt de kern uit van hoe technologie je stiekem een bepaalde gewoonte kan aanleren, oftewel het actief blijven met de technologie. In het model doorloopt de gebruiker of speler een reeks van vier fases. Eers is er een trigger, waardoor je een actie onderneemt. Vervolgens krijg je een beloning en heb je weer tijd of geld geïnvesteerd in de app. Het idee is dat hoe vaker iemand deze vier stappen doorloopt, hoe sterker de gewoonte wordt en dus hoe meer verslavend de applicatie wordt.

Hooked model van Nir Eyal let uit hoe technologie verslavend kan zijn

Fase 1: de trigger

Voordat iemand een handeling uitvoert is er altijd een trigger, iets dat je aanspoort om in actie te komen. Hierbij zijn er twee soorten triggers. Je hebt namelijk te maken met interne en externe triggers.

Interne triggers

Met een interne trigger wordt iets bedoeld, dat vanuit jezelf komt. Het zijn vaak emoties zoals stress, boosheid, geluk of verveling die als interne trigger werken. Aan deze emoties is een bepaalde handeling gekoppeld, welke je telkens weer uitvoert wanneer je de emotie ervaart. Het kan bijvoorbeeld dat je telkens even op Facebook kijkt wanneer je een deel van je werk afhebt.

Door dit te doen ga je Facebook zien als een soort beloning of rustmoment. Wanneer een andere situatie zich voordoet waarin je vindt dat je een beloning verdient, bijvoorbeeld als je je kamer eindelijk hebt opgeruimd, ben je weer geneigd om even je wall te bekijken. Op deze manier heb je jezelf geconditioneerd om telkens naar de app terug te gaan en doe je het vaak zonder dat je het beseft.

verveling: interne trigger

Externe triggers

Zoals de naam al aangeeft komt een externe trigger van buitenaf. Ook deze triggers zorgen ervoor voor dat je een actie onderneemt, maar lijken wat enger omdat ze van iets of iemand anders afkomstig zijn. Eén van de beste voorbeelden van een externe trigger is de badge notificatie.

Telkens wanneer je dat gekleurde bolletje met een getal erin ziet staan bij een app, ben je geneigd om meteen de app te openen en krijg je een kleine dopamine boost. Aangezien dopamine wordt geassocieerd met beloning en plezier, kan dit ook nog fysiek verslavend werken. Behalve nieuwsgierigheid kan ook irritatie ervoor zorgen dat je de app met de badge notificatie opent. Al is het alleen maar om dat vervelende bolletje weg te krijgen.

Fase 2: actie

Met een actie wordt bedoeld datgene dat je doet in afwachting van een bepaalde beloning. In veel apps zitten psychologische beloningen verborgen, die ervoor zorgen dat je telkens doorgaat met het gebruiken van de app. Bij Tinder blijf je bijvoorbeeld maar door swipen in de hoop dat je toch een redelijk uitziend persoon tegenkomt om een afspraak mee te maken. Ook door je Facebook feed blijf je maar scrollen omdat je hoopt een interessante post tegen te komen.

Social media

Fase 3: variabele beloningen

Bij een variabele beloning is er geen duidelijk patroon van wanneer de beloning zal worden gegeven. Wanneer je telkens een beloning krijgt nadat je naar een video kijkt is er sprake van een vaste beloning. Het verslavende van een variabele beloning is dat je door blijft gaan, omdat je telkens hoopt dat dat de keer zal zijn dat de beloning komt. Variabele beloningen zijn ook weer telkens anders en  houden het daarom spannend.

Bij mensen zijn er drie soorten beloningen die van belang zijn. Ten eerste zijn er beloningen die bevestigen dat je ergens bij hoort, zoals likes, shares of comments. De jagende oermens zit nog diep in ons en dus zijn beloningen als gevolg van een jacht ook belangrijk. Denk hierbij aan online jagen naar de beste deal voor je nieuwe computer of het vinden van nieuwe interessante artikelen. Als laatste zijn er ook nog beloningen die de eigenwaarde omhoog halen, zoals een level halen en dat to-do lijstje eindelijk afwerken. Elke keer dat je de actie onderneemt heb je kans om die beloning eindelijk te bemachtigen.

beloining

Fase 4: de investering

Met een investering bedoelen we hier niet alleen geld. Het het gaat om alles dat je als gebruiker doet, wat de kans vergroot dat je weer terugkeert naar de app. Dat kan inderdaad een in-app aankoop zijn die je hebt gedaan om je poppetje er beter uit te laten zien, maar ook het invullen van een profiel en het behalen van een mijlpaal in een bepaald spel.

Door alles wat je al hebt geïnvesteerd in de app, blijf je terugkomen omdat de investering anders nutteloos was. Vaak begint het overigens met een kleine investering en lijkt het later exponentieel uit de hand te lopen.

OnePlus 5

Verslavend effect nu voorbij?

Nu je weet hoe het mechanisme achter die verslavende app precies werkt, is het natuurlijk mogelijk hierop te letten om de verslaving te doorbreken. Ervaring leert echter dat het nog steeds moeilijk blijft een gewoonte te verbreken, ook al ken je alle psychologische theorieën erachter. Ze zeggen vaak dat als je iets drie keer doet het een patroon wordt.

Als je echt niet meer constant die app wil openen, probeer dan dit drie keer niet te doen wanneer je het wel van plan was. Misschien dat het aanslaat. Wat vaak beter werkt is de ene verslaving in te wisselen voor een andere (gezondere).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Apple iPhone X

Pas op: consumenten gedupeerd met neppe iPhone X die op Android draait lees verder

Huawei Honor 9 Lite

Huawei Honor 9 Lite duikt op: mid-ranger met dunne schermranden lees verder

Samsung kopieert voor de Galaxy S9 Apple’s controversiële strategie lees verder

Apple Store sneeuw

Easter Egg: zo zorgt Apple op jouw iPhone voor een witte kerst lees verder

Samsung Galaxy S9

Dit is het geheime wapen van de Samsung Galaxy S9 en Galaxy S9 Plus lees verder

Minder dan 1 procent van alle Android smartphones draait op Android Oreo lees verder

Volg ons via

Nieuwsbrief

Want.nl is een samenwerking tussen Wayne Parker Kent en Qontent Matters